Trong công thức thức ăn chăn nuôi, đặc biệt với heo và gia cầm, phần lớn nguyên liệu có nguồn gốc thực vật như ngô, khô đậu nành, cám gạo… đều chứa một hợp chất rất quan trọng nhưng thường bị “đánh giá thấp” – phytate.
Vấn đề là: phytate không chỉ “giữ phospho”, mà còn làm giảm hiệu quả tiêu hóa toàn bộ khẩu phần.
Phytate gây ảnh hưởng như thế nào?
Phytate mang điện tích âm mạnh và có khả năng tạo phức với nhiều chất dinh dưỡng trong đường ruột:
- Với khoáng (Ca, Zn, Fe):
→ Tạo phức không tan → giảm hấp thu khoáng
→ Đặc biệt, Ca cao còn làm giảm hiệu quả của enzyme tiêu hóa - Với protein:
→ Làm giảm độ hòa tan protein
→ Cản trở enzyme như pepsin, trypsin
→ Tăng protein không tiêu xuống ruột sau - Với enzyme nội sinh:
→ Ức chế hoạt động của enzyme tiêu hóa
→ Làm giảm hiệu quả tiêu hóa tổng thể
Kết luận: Phytate gây nên
- Giảm tiêu hóa protein
- Giảm hấp thu khoáng
- Tăng chi phí thức ăn
- Tăng thải phospho và nitrogen ra môi trường
Giải pháp là gì????
Cần bổ sung Phytase vào công thức thức ăn chăn nuôi như một nguyên liệu không thể thiếu
Phytase là enzyme có khả năng thủy phân phytate theo từng bước:
IP6 → IP5 → IP4 → IP3 → IP2 → IP1 → myo-inositol
Khi phytate bị phân giải sâu:
✔ Giải phóng phospho
✔ Giải phóng khoáng bị “khóa”
✔ Giải phóng protein bị liên kết
✔ Giảm hoàn toàn tác động kháng dinh dưỡng
Ngoài việc cung cấp P, phytase còn mang lại các lợi ích “ẩn”:
Tăng tiêu hóa amino acid
Giảm mất mát nitrogen nội sinh
Cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng
Tạo ra myo-inositol – hỗ trợ chuyển hóa năng lượng
✅ Kết luận
Phytate không chỉ là một “chất giữ phospho”, mà là yếu tố trung tâm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ tiêu hóa và hiệu quả khẩu phần.
Kiểm soát phytate thông qua phytase không chỉ giúp “giải phóng dinh dưỡng”, mà còn là chiến lược tối ưu chi phí và hiệu suất chăn nuôi.